این هم بقیه ی مقاله ی پست قبلی! شمای کلی از سینمای ایران از سال 71 تا 81
بهمن 1371، دوره یازدهم
-         آغاز سایه گستری فیلم های حادثه ای
-         این دوره از جشنواره نیز در بخش فیلم های خارجی بسیار ضعیف عمل کرد و به جز نمایش چند فیلم از کارگردانان مطرح سینمای جهان در قسمت جشنوارة جشنواره ها حرفی برای گفتن نداشت.
-         در بخش سینمای ایران یکه تاز فیلم های اکشن که درصد قابل ملاحظه ای از فیلم ها را تشکیل می دادند، فیلم افعی (محمدرضا اعلامی) بود که کپی نعل به نعلی از سری فیلم های رمبو بود و سر و صدا و انتقادات فراوانی را برانگیخت.
-         در میان فیلم های قابل ملاحظة آن سال، می توان به سارا (داریوش مهرجویی)، ردپای گرگ (مسعود کیمیایی)، یکبار برای همیشه (سیروس الوند) ، بانو (داریوش مهرجویی)، هنرپیشه (محسن مخملباف) و از کرخه تا راین (ابراهیم حاتمی کیا) اشاره کرد که در آرای منتقدان و نویسندگان سینمایی بهترین رده ها را از آن خود کردند. کیومرث پوراحمد که با مجموعة خاطره انگیز قصه های مجید دل خیلی ها را به دست آورده بود، سه اپیزود جدید از آن داستان ها را در قالب فیلم صبح روز بعد و اپیزودی طولانی از آن را با عنوان فیلم شرم به جشنواره ارائه کرد و توانست جایزة ویژة هیات داوران را کسب کند.
-         سیمرغ بلورین بهترین فیلم این دوره به از کرخه تا راین رسید و به سیروس الوند و داریوش مهرجویی به ترتیب سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و فیلمنامه اهدا شد.
-         مفهوم تردید، با شکل های مختلفش از جمله آن چه فیلمنامه نویسان، رویارویی خود با خود می نامند، در فیلم های این دوره دیده می شود.
بهمن 1372، دوره دورازدهم
-          خنثی و بی حاشیه
-          بزرگان حضور نداشتند و فیلم های حادثه ای کم مایه و ضعیف عرصه را برای یکه تازی خود مناسب دیده بودند.
-         محمد بزرگ نیا برای جنگ نفت کش ها جایزة بهترین کارگردانی را گرفت و حماسة مجنون (جمال شورجه) مورد تقدیر هیات داوران قرار گرفت.
-         در بخش جشنوارة جشنواره ها فیلم های قابل ملاحظه ای همچون عجیب تر از بهشت (جیم جارموش)، مادادایو (آکیرا کوروساوا) و آخرین امپراتور (برناردو برتولوچی) به نمایش در آمدند.
-         علاقمندی به رویکردهای سبک گرایانه و خصوصا مینی مالیسم
بهمن 1373، دوره سیزدهم
-         پری (داریوش مهرجویی)، روز واقعه (شهرام اسدی)، سلام سینما (محسن مخملباف)، کیمیا (احمدرضا درویش) و روسری آبی (رخشان بنی اعتماد.
-         احمدرضا درویش با پرداخت خوب صحنه های جنگی فیلمش خود را به عنوان کارگردانی مسلط مطرح کرد.
-         سیمرغ بلورین بهترین فیلم به روز واقعه رسید و داریوش مهرجویی برای فیلم پری جایزة بهترین کارگردانی را از آن خود کرد.
-         بزرگداشت کنجی میزوگوچی، فیلمساز بزرگ ژاپنی و سرگئی ایزنشتین، فیلمساز صاحب سبک سینمای شوروی در دهة بیست میلادی از بخش های جالب توجه بخش بین المللی جشنواره بود.
-         حضور ایرج قادری کارگردان و بازیگر کهنه کار سینمای پیش از انقلاب با فیلم می خواهم زنده بمانم، پس از بیش از ده سال ممنوع الفعالیت بودن.
بهمن 1374، دوره چهاردهم
-         شروع دورة جوانگرایی: از جمله ساخت فیلم ضیافت (مسعود کیمیایی)
-         در بخش مسابقة سینمای ایران به جز لیلی با من است (کمال تبریزی) که با دیدی کمیک به موضوع دفاع مقدس و بدون گذشتن از خطوط قرمز توانست نگاهها را معطوف خود سازد، سایر فیلم ها چندان حرفی برای گفتن نداشتند.
-         ظهور تلاش هایی برای نوعی دیگر نگاه کردن به سینمای دفاع مقدس.
-         بوی پیراهن یوسف و برج مینو هم نتوانستند موفقیت از کرخه تا راین و به خصوص خاکستر سبز را برای ابراهیم حاتمی کیا به ارمغان بیاورند. سیف الله داد با فیلم بازمانده و مرحوم رسول ملاقلی پور با دو فیلم نجات یافتگان و سفر به چزابه حضور پررنگی داشتند.
-         کیومرث پوراحمد با خواهران غریب فیلمی موزیکال و خانوادگی ساخته بود اما با آثار قبلی خوبش فاصله ها داشت.
-         مجید مجیدی با پدر، حضور خود را در سینمای ایران به عنوان کارگردانی صاحب نام تثبیت کرد.
-         محسن مخملباف دو فیلم گبه و نون و گلدون را به جشنواره عرضه کرد. گبه که با گوشه چشمی به سینمای شاعرانه و مدرن اروپا و به خصوص پاراچانف ساخته شده بود، درصد بالایی از آرای منتقدان و نویسندگان مطبوعات را به دست آورد.
-         هیات داوران سیمرغ بلورین بهترین فیلم را به فیلم پدر اعطا کرد و کیومرث پوراحمد را به عنوان بهترین کارگردان برگزید. ضمن اینکه جایزة ویژة هیات داوران به فیلم بازمانده رسید.
-          بزرگداشت فریتس لانگ، فیلمساز نامدار آلمانی و نمایش دو فیلم مطرح دهة نود- هفت (دیوید فینچر) و رستگاری در شاوشنگ (فرانک دارابانت)- توجه بسیاری از علاقه مندان و پیگیران سینمای جهان را در چهاردهمین جشنوارة  فجر به خود جلب کرد.
بهمن 1375، دوره پانزدهم
-          غلبة فیلم های جشنواره ای بر آثار حادثه ای.
-          نمایش بیشتر آثار آکیرا کوروساوا در قالب بزرگداشت توشیرو میفونه و نیز نمایش ساخته های تیم رابینز، آلن رنه، نیکیتا میخالکوف، جیم جارموش و برادران کوئن و برخی دیگر از فیلم های روز و بدون مشکل جهان از مهمترین بخش های بین الملل پانزدهمین دورة جشنوارة فیلم فجر بودند. اما در این میان این بخش کماکان از داشتن شکلی رقابتی و رسمی محروم بود.
-         در سینمای ایران احمدرضا درویش با فیلم سرزمین خورشید سعی داشت تا موفقیت کیمیا را تکرار کند که چندان موفق نشد. داریوش مهرجویی با فیلم لیلا یکی از بهترین ملودرام های تاریخ سینمای ایران را از روی داستانی معمولی ساخت و به نمایش درآورد و با استقبال بی نظیر تماشاگران و صاحبان قلم روبرو شد.
-         بخش عمدة جشنواره را آثار  موسوم به " فیلم های جشنواره ای" تصرف کردند که پرچمدار آنها فیلم بچه های آسمان (مجید مجیدی) بود که حتی به فهرست پنج نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی نیز راه پیدا کرد. بچه های آسمان عنوان بهترین فیلم جشنواره را به دست آورد و مجیدی نیز سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی را از آن خود کرد. نکتة دیگر اینکه سینمای حادثه ای و کم مایه نیز در کنار این نوع فیلم ها در جشنواه همچنان عرض اندام می کرد که البته چندان مورد اعتنا قرار نگرفت و می رفت تا به سال های افول خود نزدیک شود.    
 بهمن 1376، دوره شانزدهم
-          تغییرات در مضامین فیلم ها
-         پیش شرط نمایش اجباری فیلم ها در جشنواره برای کسب اجازه جهت اکران سال بعد برچیده شد و صاحبان فیلم ها برای نمایش آثارشان در جشنواره مختار شدند.
-         بخشی به عنوان فیلم برگزیدة جشنواره از دیدگاه تماشاگران اضافه شد.
-         فیلم ها به سمت مضامین اجتماعی ملتهب و جسورانه و یا عاشقانه گام برداشتند که از جمله ی آنها می توان به آژانس شیشه ای (ابراهیم حاتمی کیا)، بانوی اردیبهشت (رخشان بنی اعتماد) و درخت گلابی (داریوش مهرجویی) اشاره کرد.
-         سیمرغ بلورین بهترین کارگردان نصیب ابراهیم حاتمی کیا شد و آژانس شیشه ای نیز سیمرغ بلورین بهترین فیلم را کسب کرد.
-         از مهمانان مهم این دورة جشنواره می توان به کریستف زانوسی از بنیانگذاران سینمای موج نو لهستان و شیام بنگال فیلمساز متفاوت هندی نام برد.
بهمن 1377، دوره ی هفدهم
-          زمینه ای برای ظهور سینمای تابو شکن
-         رویکردهای جدید به مفاهیم دینی و ارزشی و معنا کردن دوباره ی دین، و همینطور دفاع مقدس. نوعی جستجوی چیزی از دست رفته یا غافل مانده، در مفاهیم فیلم ها دیده می شود.
-         این دوره از جشنواره سرشار از بزرگداشت بود؛ از خسرو شکیبایی، هارون یشایایی (تهیه کننده) ، مرتضی شایسته تا مارسل کارنه و روبر برسون و برتران تاورنیه.
-         در بخش سینمای ایران دو فیلم قرمز (فریدون جیرانی) و دو زن (تهمینه میلانی) آشکارا مشکلات اجتماعی و خانوادگی زنان را با کنار زدن برخی تابوهای خودخواسته و غیر خودخواسته، به تصویر کشیدند.
-         مصائب شیرین (علیرضا داوود نژاد)و مطرح ساختن قضیة ازدواج موقت و روابط میان نوجوانان و جوانان، باز هم نشانه ی دیگری از بیان التهاب ها بود.
-         فیلم شاعرانة رنگ خدا (مجید مجیدی)
-         فیلم هنری روبان قرمز (ابراهیم حاتمی کیا) از دیگر آثار مطرح این دوره از جشنواره بود که توانست عمده جوایز بخش بین الملل جشنواره را به خود اختصاص دهند.
-         در بخش سینمای ایران این فیلم هیوا (مرحوم رسول ملاقلی پور) بود که توانست جوایز اصلی را درو کند و سیمرغ بلورین بهترین فیلم و کارگردانی را به نام خود بزند.
-         از فیلم های خارجی مطرح در بخش مسابقة بین الملل می توان به نام من جو است (کن لوچ) و ژنرال (جان بورمن) اشاره کرد.
بهمن1378، دوره هجدهم
-          سیاست وسینما
-         سال 1378 اوج بحران های سیاسی و جناحی بود. فیلم ها نیز از جمله اعتراض (مسعود کیمیایی) و متولد ماه مهر ( احمدرضا درویش) در خلال داستان خود مرتب کنایه ها و شعارهای سطحی سیاسی و اجتماعی را مطرح می کردند. بوی کافور عطر یاس (بهمن فرمان آرا) ، بلوغ ( مسعود جعفری جوزانی) و مرد بارانی (ابوالحسن داوودی) نیز همینطور. که البته در این میان بوی کافور عطر یاس بازگشت شکوهمندی برای فرمان آرا پس از بیست سال دوری از وطن به حساب می آمد و توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را از آن خود کند.
-         فیلم تراژیک و تلخ عروس آتش (خسرو سینایی) فیلمی قابل توجه بود که نگاهی جدی به مقولة تعصبات قومی و قبیله ای داشت.
-         در بخش مسابقة بین الملل نیز فیلم امپراتور و آدم کش (چن کایگه) جایزة بهترین فیلم را تصاحب کرد. در این دوره مرور آثار کنستانتین کوستاگاوراس و فرانچسکو رزی، دو فیلمساز سیاسی مطرح جهان، نیز برگزار شد که خود رزی نیز برای این منظور به ایران آمد.
بهمن 1379، دوره نوزدهم
-          ادامة موج جسارت های به ظاهر تماشاگرپسند
-         در کنار بزرگداشت رابرت دنیرو ، کن لوچ و روبرتو روسلینی و نیز داریوش ارجمند، حسن حسن دوست و رخشان بنی اعتماد، سینمای ایران در ادامة روند نقد سیاسی خود به عرضة آثاری همانند پارتی (سامان مقدم) و نیمة پنهان (تهمینة میلانی) دست زد که سیاست را در شکلی سطحی به داستان خود تزریق کرده بودند.
-         همچنین موج فیلم های جوان پسند نیز درصدی از فیلم های جشنواره را اشغال کرده بود که از جملة آنها می توان به دو فیلم ضعیف آبی (حمید لبخنده) و دختری به نام تندر (حمیدرضا آشتیانی پور) اشاره کرد.
-         موج عشق و عاشقی در باران مجید مجیدی هم ظاهر شد. باران جوایز بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را در بخش مسابقة سینمایی ایران به دست آورد.
-         بهرام بیضایی پس از ده سال دوری: سک گشی پرسر و صداترین فیلم جشنواره بود که ارجاعات آشکار فیلمساز به مضامین سیاسی و اجتماعی در دل تریلری جذاب، به شدت به مذاق تماشاگران خوش آمد و فیلم جایزة ویژة مخاطبان را از آن خود کرد. ولی در میان منتقدان بودند گروهی که فیلم را در کارنامة بیضایی اثری متوسط و حتی ضعیف قلمداد کردند. بهرام بیضایی تنها در رشتة فیلمنامه گوی رقابت را از مجیدی ربود.
-         زیر نور ماه (سید رضا میرکریمی) از آن فیلمی از نظر ظاهر، بی تکلف؛ با محور قرار دادن داستان یک طلبه توانست نگاهها را به سوی خود جلب و جایزة ویژة هیات داوران را از آن خود کسب کند.
-         نکتة حاشیه ای و پر سر و صدای این دوره از جشنواره جلسة مطبوعاتی فیلم موج مرده (ابراهیم حاتمی کیا) بود که به دلیل اختلاف با تهیه کننده، نگاتیوهای بریده شده از فیلمش را به نشانة اعتراض به سانسور فیلم از سوی تهیه کننده در مقابل دیدگان منتقدان و نویسندگان مطبوعات به معرض نمایش گذاشت و از برخی کج فهمی ها و یکسونگری ها گلایه کرد.          
بهمن 1380، دوره ی بیستم و آغاز دهه ی دوم سینمای نوین ایران
-         رویکردهای جدید بزرگان
-         از بزرگان سینما، ناصر تقوایی پس از سال ها دوباره با فیلم متفاوت کاغذ بی خط پا به عرصة رقابت گذاشت که از سوی منتقدان و نویسندگان مطبوعات جزء فیلم های خوب جشنواره انتخاب شد. ابراهیم حاتمی کیا فیلم ارتفاع پست را ساخت که از سوی تماشاگران به عنوان بهترین فیلم جشنواره انتخاب شد. مرحوم رسول ملاقلی پور نیز با قارچ سمی فضای توام با عصبیت همیشگی خود را در قالبی داستانی اجتماعی از آدم های جنگ می سازد و یکی از متفاوت ترین فیلم های جشنواره را ارائه می کند. داریوش مهرجویی نیز سبک مورد علاقة خود را به طور موقت کنار می گذارد و فیلم بمانی را با حال و هوای فیلم های جشنواره ای می سازد که پاسخ چندان خوبی از منتقدان و مردم نمی گیرد. بهمن فرمان آرا هم با فضای گزندة اجتماعی و انتقادی فیلمش- خانه ای روی آب- جنجال بسیاری را در جشنواره به پا می ‌کند. با این وجود فیلمش سیمرغ بلورین بهترین فیلم را کسب می کند. اما رسول صدر عاملی با فیلم من ترانه پانزده سال دارم یکی از پدیده های جشنواره محسوب می شد.
-         در بخش بین الملل سیمرغ بلورین بهترین فیلم به «در ستایش عشق» جدیدترین فیلم یکی از بزرگترین کارگردانان تاریخ سینما و از بانیان نهضت موج نو سینمای فرانسه، ژان لوک گدار اعطا شد. سیمرغ بلورین بهترین کارگردان به تاکاشی کیتانو، کارگردان مشهور ژاپنی برای فیلم برادر اهدا شد. جک نیکلسن نیز سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد را برای فیلم قول (شون پن) از آن خود کرد.